Musa Anter ve JİTEM Ana Davası

1999 yılında düzenlenen iddianamelerle yargılanan 11 sanıklı ve 2005 tarihli iddianameyle yargılanan 5 sanıklı davaların 2010 yılında birleşmesiyle, süren dava JİTEM Ana Davası* olarak anılmaya başlandı. Gazeteci yazar Musa Anter’in 20 Eylül 1992’de öldürülmesiyle ilgili, eski JİTEM tetikçisi Abdülkadir Aygan’ın fail olarak işaret ettiği Hamit Yıldırım 29 Haziran 2012’de gözaltına alındı. Yıldırım’ın 2 Temmuz 2012’de tutuklanmasıyla dava zamanaşımından kurtuldu. Başlatılan soruşturma sonucu hazırlanan 25 Haziran 2013 tarihli iddianame 5 Temmuz 2013’te Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi.

2014 yılında Musa Anter Davası’nın, JİTEM Ana Davası’yla birleştirilmesi talebi, davanın sürdüğü Diyarbakır 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. 2015 yılında Musa Anter Davası “güvenlik gerekçesiyle” Ankara’ya nakledildi. Ankara 6. Ağır Ceza Mahkemesi birleştirme kararına itiraz etti. Ankara 6. Ağır Ceza Mahkemesi’nin itirazını değerlendiren Yargıtay 5. Ceza Dairesi’nin 29 Ocak 2016 tarihli kararıyla iki davanın birleşmesi kesinleşti.

11 Temmuz 2018 tarihli duruşmada, Anter ailesi avukatı Selim Okçuoğlu’nun talebi kabul edilerek katıldığı televizyon programında Yeşil kod adlı Mahmut Yıldırım’ın yaşadığını iddia eden Genelkurmay Eski İstihbarat Daire Başkanı emekli Korgeneral İsmail Hakkı Pekin’in tanık olarak dinlenmesine karar verildi.

14 Kasım 2018 tarihli duruşmada tanık olarak dinlenen Pekin; Yeşil kod adlı Mahmut Yıldırım’ın yaşadığını bildiğini, Yıldırım’a tanık koruma prosedürü uygulanıyor olabileceğini belirtince Yıldırım’ın tanık koruma kapsamının araştırılmasına karar verdi. Ancak 20 Mart 2019 tarihinde görülen duruşmada Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından mahkemeye Yıldırım’a ait koruma kaydı olmadığının bildirildiği belirtildi. Bu duruşmada ayrıca Jandarma İstihbarat Emekli Astsubayı Hüseyin Oğuz tanık olarak dinlendi. 3 Temmuz 2019 tarihli duruşmanın öne çıkan gelişmesi, 1994’te zorla kaybedilen Ayten Öztürk’ün Elazığ 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen dosyasının Musa Anter Jitem Ana Davası ile birleştirilmesi oldu. Katılan avukatları dosyaların birleştirilmesini uygun bulmadıklarını; bu durumun yerel yargı birimlerinin görevlerini yapmaktan kaçınmasından kaynaklandığını ifade ettiler. Bu duruşmada katılan Orhan Miroğlu’nun talebi üzerine dinlenen tanıkların beyanında dosyanın esasına dair görgüye dayalı bilgiler yer almadı, tanıklar daha çok davaya ilişkin izlenimlerini aktardılar. Anter ailesi avukatı Selim Okçuoğlu son duruşmanın genel seyrini “Birleşen Ana Dava takip edilmiyor, deliller toplanmıyor, şimdi yeni bir dava birleşti, biz kendi delillerimiz toplanınca ayrılmasını talep edeceğiz” diyerek özetledi.

25 Eylül 2019 günü görülen duruşmada, dönemin OHAL Valisi Ünal Erkan tanık olarak dinlendi. Erkan, gazeteci tanık Nedret Ersanel’in Musa Anter’in öldürülmesinden sonra kendisiyle röportaj yaptığı iddialarını reddetti. Kendisine yöneltilen JİTEM’e ilişkin sorulara “Cevap vermiyorum” dedi.

25 Aralık 2019 günü görülen duruşmada Musa Anter’in öldürüldüğü gün olay yerine gitmek isterken kaçırılarak darp edilen Gazeteci Ferit Aslan tanık olarak dinlendi. Çalıştıkları yerel Söz gazetesinde o gece nöbetçi olduğunu ve gelen bir ihbar üzerine olay yerine gittiklerini aktaran Aslan, ilk başta öldürülen kişinin Musa Anter olduğunu bilmediklerini söyledi. Kaçıranların kendilerini darbettiğini söyleyen Aslan sürekli “Kimin öldürüldüğünü biliyor musunuz?, Sizi, kim niye gönderdi?” diye sorular yönelttiklerini aktardı.  Yeşil kod adlı Mahmut Yıldırım’ın oğlu tarafından yayımlanan bir kitapta, oğlunun Yıldırım’ın daha önce basında yer almamış fotoğraflarına yer vermesi üzerine, Gazeteci Aslan 17 senenin ardından kendilerini kaçıranlardan birinin Mahmut Yıldırım olduğunu teşhis ettiğini söyledi. Duruşmada, 18 yıl koruculuk yapan ve daha önceden faili meçhul cinayetlerle ilgili yazdığı bir kitap da bulunan Bedran Akdağ da tanık olarak dinlendi. Akdağ sanıkları tanımadığını söyledi.

24 Haziran 2020 günü görülen son duruşmada, tanık Nuri Sınır dinlendi. Anter ailesinin vekili Av. Selim Okçuoğlu, zamanaşımına iki ay kala açılan bu davada yargılamanın sekiz yıldır sürdüğünü ve şimdi de ceza zamanaşımına iki yıl kaldığına dikkat çekti.  Bu dava dosyası ile birleşen Ayten Öztürk davasında henüz yargılamanın başlarında olduğunu, dolayısıyla makul bir süre içinde hükme erişme hakkının dikkate alınması gerektiğini ifade eden Av. Okçuoğlu, bu nedenlerle Savaş Gevrekçi ve Hamit Yıldırım bakımından dosyanın tefrik edilmesini ve esasa ilişkin mütalaa için savcıya gönderilmesini talep etti. Dava dosyasının ayrılması yönündeki bu talebi mahkeme heyeti reddetti.

Bir sonraki duruşma, 21 Ekim 2020 günü saat 14.00’te görülecek.

Daha detaylı bilgi edinmek isterseniz davanın seyrini anlatan zaman çizelgesine, takip ettiğimiz duruşmaların izleme raporlarına ve basında çıkan ilgili haberlere de göz atabilirsiniz.


(*) JİTEM Ana Davası kapsamında failleri aydınlatılmayı bekleyen zorla kaybedilenler: Harbi Arman, Abdulkadir Çelikbilek, Servet Arslan ve Şahabettin Latifeci.

İlk Duruşma Tarihi

23.12.2014

Dava Mahkemesi

Ankara 6. Ağır Ceza Mahkemesi

Dava İddianamesi

Dosyayı indirin

Sanıklar

Yeşil kod adlı Mahmut Yıldırım, Abdülkadir Aygan (Aziz Turan), Muhsin Gül, Fethi Çetin (Fırat Can Eren), Faysal Şanlı, Hayrettin Toka, Hüseyin Tilki (Hüseyin Eren), Ali Ozansoy (Ahmet Turan Altaylı), Adil Timurtaş, Recep Tiril (Recep Erkal), Kemal Emlük (Erhan Berrak), Saniye Emlük (Emel Berrak), İbrahim Babat (Hacı Hasan), Mehmet Zahit Karadeniz, Lokman Gündüz, Yüksel Uğur, Hamit Yıldırım ve Savaş Gevrekçi.

Maktuller

Hasan Caner

Hasan Utanç

Tahsin Sevim

Mehmet Mehdi Kaydu

Harbi Arman

Lokman Zuğurli

Zana Zuğurli

Servet Aslan

Şahabettin Latifeci

Ahmet Ceylan

Mehmet Sıddık Etyemez

Abdülkadir Çelikbilek

Musa Anter

İlgili AİHM Kararları

AİHM’in 31 Mayıs 2005 tarihli kararı: Çelikbilek v. Türkiye, Başvuru No: 27693/95 

 

Dava Dokümanları

Musa Anter Davası Geniş Özeti Jitem Ana Davası Geniş Özeti Musa Anter ve JİTEM Ana Dava Dosyaları Nasıl Birleşti?

Görseller